De UV-lamp.

Iedereen van ons heeft al eens te maken gehad met groen water. Dit komt omdat enorme hoeveelheden ééncellige algen een keten vormen en het water kleuren. Dit is absoluut onschadelijk voor onze koi en zelfs goed voor de kleurontwikkeling maar het belemmert het zicht op onze geliefde vissen. Een juiste UV-lamp in combinatie met een goede vijverfilter zorgt 'altijd' voor helder water.

Wat is UV-licht (Ultra-Violet-licht) :
UV-straling is een deel van het elektromagnetisch spectrum; dit gaat van de gamma- en X-stralen aan de kortegolfzijde tot radiogolven aan de langegolfzijde. Hoe korter de golflengte, hoe groter de energie. Ultraviolet licht is onzichtbaar. De golflengte van UV-licht situeert zich tussen 10 en 400 nanometer. Zichtbaar licht situeert zich tussen 400 en 800 nanometer, boven de 800 nanometer hebben we infrarood licht.

In eerste instantie gebruikte men UV-licht om virussen te vernietigen. Door toeval ontdekte men dat UV-licht ook zweefalgen doodt en dit zelfs bij een zeer lage contacttijd. D.w.z. dat de doorstroomsnelheid van het water hoog mag zijn.

De werking :
Een UV-unit bevat één of meerdere lampen. UV-licht heeft enkel zweefalgdodende kwaliteiten op enkele millimeters afstand van de UV-lamp. Dit betekent dat het vijverwater op 5-10mm van de lamp moet passeren. Hoe groter de intensiteit van de lamp en hoe langer de contacttijd, hoe beter de lamp zal werken. Nitrificerende bacteriën worden niet gedood want deze verblijven in de filter. Om de UV-lamp bevindt zich een kwartsbuis. Kwarts laat de meeste stralen door met een minimum aan verlies; glas breekt de UV-stralen.

Zweefalgen vormen een keten, de UV-stralen verbreken deze keten en vernietigt de fragmenten. De UV-lamp moet aanwezig zijn bij het opstarten van de vijver. Als er eenmaal massaal zweefalgen in de vijver aanwezig zijn zal de UV-lamp een op voorhand verloren strijdt voeren. Aangeraden wordt om de UV-lamp constant te laten branden van begin april tot eind oktober.

Een goede leidraad betreffende de sterkte van de UV-lamp is het volgende : minimum 15 watt per 5000L water.



De plaatsing :
De UV-lamp is de laatste filter voor het water terug de vijver ingaat. Het plaatsen van de UV-lamp na de filtereenheid heeft als voordeel dat het water reeds van de grootste verontreinigingen is ontdaan wat het verstoppen van de UV-filter tot nul herleid.

Bij de plaatsing dient er rekening mee gehouden te worden dat men de UV-eenheid moet kunnen verwijderen. Men plaatst daarom best een kogelkraan voor en achter de UV-lamp. Nog beter is een feedback te voorzien zodat tijdens de wintermaanden er geen water door de UV-lamp stroomt waardoor ze ook niet kan vervuilen. (de feedback is de buis onder de UV-lamp: zie foto)

Koop een UV-lamp met een waterdichte behuizing om bij regenweer kortsluiting te vermijden. Let er verder op dat de uit- en ingang van de UV-eenheid 50mm is.




Het onderhoud :
Het onderhoud van de UV-eenheid is van groot belang voor een perfecte werking en dient het best in de winter te gebeuren. De UV-lamp verliest haar zweefalgdodende kracht na ongeveer 12 maanden. De lamp moet dan vervangen worden ook al brandt zij nog. Maak van deze gelegenheid gebruik om tevens de kwartsbuis grondig te reinigen met azijn.

Bij het demonteren schakelen we eerst de stroom uit. Vervolgens sluiten we de kogelkranen voor en achter de UV-eenheid. We nemen de UV-eenheid in haar geheel weg. Verwijder dan de electrische aansluiting van de lamp. Schuif vervolgens de lamp voorzichtig uit de UV-eenheid. Demonteer vervolgens de twee wartelmoeren, gevolgd door het verwijderen van de twee dichtingsringen. Nu kan de kwartsbuis verwijdert worden. Bij de montage ga je omgekeerd te werk.


Nog enkele tips :

Kijk nooit in de lamp; UV-licht beschadigd de ogen.

Schakel de UV-eenheid uit als je medicijnen gebruikt in de vijver.

Zorg steeds voor stromend water door de UV-eenheid; stilstaand water beschadigd de UV-eenheid.

Honingraat.

Honingraat of ook wel bioblokken genoemd worden als overgang tussen de eerste en tweede fase van de filter gebruikt. De eerste fase bestond uit een mechanische filtratie of het verwijderen van grof vuil. De tweede fase is een biologische filtratie en gaan we het water zuiveren van het kleinere organische vuil.

Werking :
Bioblokken worden zowel als mechanische filtratie als biologische filtratie gebruikt. Ze hebben 'niet' tot doel een laatste stap te zijn in het zuiveren van water door het tegenhouden van de nog kleinere vuildeeltjes maar zijn gemaakt voor denitrificatie.

De plaatsing :
Zoals we reeds aangaven worden bioblokken geplaatst direct na de voorfilter.

Bioblokken zijn samengesteld uit gestructureerde platen. Ze zijn bij voldoende dikte vormvast en zelfdragend waardoor er geen rooster in de filterkamer moet voorzien worden.

Bioblokken worden aangeboden in blokvorm en het design is aangepast voor filters met vierkante vormen.

Het materiaal :
Bioblokken zijn meestal gemaakt uit PolyPropyleen wat een basismateriaal van plastiek is. Het materiaal is ook zeer licht waardoor het makkelijk te hanteren is.

Bioblokken

Het onderhoud :
Bioblokken scoren het best op waterdoorstroming, wat wil zeggen dat zij niet snel de neiging hebben tot dichtslibben. Toch dienen zij zeer goed onderhouden te worden omdat anders het filterent vermogen sterk afneemt en het reinigen bijna onmogelijk wordt doordat het vuil moeilijk te bereiken is.

Bij een goed gebouwde filter zal de voorfilter de bioblokken ontlasten van zoveel mogelijk organisch vuil toch raden wij aan om wekelijks enkele emmers vijverwater door de gestructureerde platen te gieten om de grootste vuildeeltjes met waterkracht weg te spoelen.

Japanse matten.

Japanse matten worden gebruikt in de tweede fase van de filter. De eerste fase bestond uit een mechanische filtratie of het verwijderen van grof vuil. De tweede fase is een biologische filtratie en gaan we het water zuiveren van het kleinere organische vuil.

Werking :
Japanse matten behoren tot de biologische filtermaterialen en hebben niet enkel tot doel een laatste stap te zijn in het zuiveren van water door het tegenhouden van de nog kleinere vuildeeltjes maar zullen ook als huisvesting dienen voor de miljarden nuttige bacteriën, nodig voor het omzetten van schadelijke afvalstoffen (nitriet, nitraat) naar stoffen die niet of minder schadelijk zijn.

De plaatsing :
Zoals we reeds aangaven worden Japanse matten geplaatst in het tweede of derde filtergedeelte (zie meerkamerfilter) om het water tezuiveren van klein organisch vuil.

Japanse matten worden nooit in hun geheel gebruikt. Meestal maakt men een honingraatstructuur Doordat ze de neiging hebben om snel dicht te slibben waardoor er geen of onvoldoende water door kan dient men deze matten in honingraatstructuur te plaatsen. Uiteraard mogen de Japanse matten niet tot op de bodem van de filterkamer komen.



Het onderhoud :
Zoals reeds vermeld hebben Japanse matten snel de neiging tot dichtslibben waardoor zij zeer goed moeten onderhouden worden. Biologische filtermaterialen waartoe de Japanse matten behoren zijn delicaat in het onderhoud en er moet dan ook voorzichtig worden omgesprongen met het schoonmaken ervan.

Bij een goed gebouwde filter zullen voorfilter en mechanische filtering het biologische filterdeel ontlasten van zoveel mogelijk organisch vuil zodat de bacteriekolonie in een zuurstofrijke omgeving het nuttige afbraakwerk van afvalstoffen kan volbrengen.

Als algemene regel geldt dat men biologische filtermaterialen minder vaak schoon maakt zodat de bacteriekolonie op peil blijft. Wanneer blijkt dat met de loop der tijd toch teveel organisch vuil de biologische filtermaterialen belasten zal men voorzichtig en 1 filterkamer per keer dit biologische deel voorzichtig reinigen door het spoelen met vijverwater.


Het materiaal :
Japanse matten zijn zeer vormvast en daardoor praktisch onverslijtbaar. De unieke open structuur voorkomt dichtslibben (bij een zeer goede voorfiltering) en onderhoud is bijna niet nodig (bij een zeer goede voorfiltering)!

Filtermedia.


Borstels.

Om goede resultaten te bekomen bij het gebruik van borstels is het van belang te weten wat hun eigenlijke functie is in de gehele filterinstallatie. Borstels dienen in eerste instantie gebruikt te worden als mechanische filtratie en niet of in veel mindere mate als biologische filtratie. Borstels worden dan ook bij voorkeur in de eerste kamer van een meerkamerfilter geplaatst onafgezien of deze al dan niet wordt vooraf gegaan door een vortex.

De plaatsing :
De afstand tussen de borstels wordt bepaald door de grootte van de borstels en de plaats van de borstels in het gehele filtersysteem.

Wat de grootte van de borstels betreft kan je het best opteren voor borstels met een diameter van 10 of 15 cm. Voor de afstand tussen de borstels opteer je best voor een een gesloten oplossing als je borstels plaatst in een tweede filterkamer. Met een gesloten oplossing heb je buiten mechanische filtratie ook nog biologische filtratie.






Plaats je borstels in een eerste filterkamer, opteer dan voor een open opstelling omdat anders de borstels te snel vervuild raken en daardoor al hun goede eigenschappen van mechanische filtratie verliezen doordat het water een weg zoekt langs de borstels.






Wij zijn niet echt voorstander van het plaatsen van borstels in een ronde filterkamer omdat dit het vortexprincipe ontregeld.

Bij de plaatsing van de borstels dient men ook rekening te houden met de diepte van de filterkamer. De borstels worden opgehangen aan RVS-stangen om roestvorming te voorkomen. Bij een juiste ophanging dient de bovenkant van de borstels juist onder het waterniveau van de filterkamer te liggen en de onderkant moet minimum 10 cm van de bodem blijven.

Het onderhoud :
Na verloop van tijd zullen de borstels vol met vuil komen te zitten. Je laat de filterkamer waar de borstels inzitten leeglopen via de afvoer van de filter en spoelt de borstels af door er enkele emmers vijverwater door te gieten. Als de borstels terug proper zijn sluit je de afvoer en kan de filter terug in werking worden gesteld. Op deze manier zullen de broodnodige micro-organismen gespaard blijven.

Als de borstels heel erg vervuild zijn of blijven na het doorspoelen met water kunnen deze ook verwijderd worden om deze grondig uit te spoelen. Hierbij zullen wel wat van de nuttige micro-organismen verloren gaan maar zoals we eerder melden is en blijft de hoofdzaak van borstels een mechanische filtering.




Het materiaal :
Er zijn vele soorten van borstels op de markt welke allemaal sterk verschillen in prijs en kwaliteit. Er zijn toch een aantal zaken waar je dient op te letten bij aankoop.

Een eerste verschil zit in de kwaliteit van het metaal dat gebruikt is. Dit dient absoluut van roest vrij metaal te zijn want anders gaat dit roesten. Een tweede punt zijn de gebruikte draden. Deze dienen voldoende dik te zijn en moeten terug in de oorspronkelijk vorm komen als je de haren plat drukt.

Black Knight filterborstels zijn van goede kwaliteit en worden dan ook door zeer veel vijverliefhebbers gebruikt.